..::Patron Szkoły::..

Pułkownik Kazimierz Zenkteler

(1884-1955)
WYBITNY SYN ZIEMI WIELKOPOLSKIEJ

płk. Kazimierz Zenkteler Kazimierz Zenkteler, pseudonim WARWAS, urodził się 27 stycznia 1884 r. w Wojnowicach w powiecie grodziskim w rodzinie ziemiańskiej. Pobierał naukę w gimnazjum humanistycznym. Zawód jaki wpisano w jego dokumenty to kupiec zbożowy, ale chyba prawdziwym powołaniem dla niego było wojsko. W 1906 roku mając 22 lata Kazimierz Zenkteler wstąpił do armii niemieckiej i jeden rok służył w 5 pułku artylerii ciężkiej w Poznaniu. Szybko awansował i w 1907 roku został zwolniony do rezerwy jako oficer. Dwa razy odbywał ćwiczenia w 5 pułku artylerii, po czym zdał egzamin na oficera rezerwy.

Wybuch I Wojny Światowej jak większość Polaków przyjął Zenkteler z mieszanymi uczuciami, bowiem nikt nie mógł wtedy przewidzieć jak losy wojny wpłyną na losy ojczyzny. Już 1 sierpnia 1914 roku został powołany do niemieckiego wojska. Tak rozpoczął się kolejny etap jego życia. Dowódcy wojskowi zorientowali się zapewne w jego talencie wojskowym, bowiem był wielokrotnie odznaczany. Pogarszająca się sytuacja Państw Centralnych spowodowała zwiększony atak Niemiec na froncie zachodnim. W tych walkach uczestniczył Kazimierz Zenkteler, który w 1917 roku został przeniesiony do Francji. Podczas walk we Flandrii został ciężko ranny 25 maja 1918 roku pod górą Kennel. W sierpniu 1918 roku dzięki odpowiednim zaświadczeniom lekarskim Kazimierz Zenkteler został zwolniony z wojska jako inwalida z przyznaniem pensji. Służbę w wojsku niemieckim zakończył jako podporucznik artylerii ciężkiej. Tak zamknięty został pierwszy etap jego wojskowego życia. Był to okres, w którym udało mu się wiele nauczyć, co zostało wykorzystane w toku późniejszych walk o odrodzenie i odbudowę ojczyzny. W listopadzie 1918 roku Niemcy byli już bardzo zaniepokojeni sytuacją w Wielkopolsce i dążeniami niepodległościowymi Polaków. W tym właśnie czasie Kazimierz Zenkteler wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej i rozpoczął działalność głównie na terenie powiatu grodziskiego. Po utworzeniu Powiatowej Rady Ludowej z biurem w Buku został jej przewodniczącym. 13 listopada 1918 roku Rada Ludowa przystąpiła do tworzenia Straży Ludowej, która miała zająć się bezpieczeństwem publicznym na terenie powiatu grodziskiego. Powiatowe dowództwo Straży Ludowej znalazło siedzibę w Buku, a na jej czele stanął Kazimierz Zenkteler.

Zenkteler dowodził przygotowaniami do powstania przede wszystkim w Buku, ale jego działalność rozciągała się na cały powiat grodziski i nowotomyski. Rewolucja w Niemczech wzmogła u Polaków przygotowania do powstania.

Wybuch Powstania Wielkopolskiego 27 grudnia 1918 roku spowodował natychmiastowe działania zbrojne w Buku, Kazimierz Zenkteler ujął w swe ręce kierownictwo powstania na tym obszarze. Działania oddziałów powstańczych w wielu miejscowościach mimo braku konkretnych rozkazów z ośrodka poznańskiego pełniły rolę w zabezpieczeniu Poznania przed uzupełnieniem garnizonu niemieckiego w tym mieście. Przykładem tego było zerwanie torów kolejowych w rejonie Buku i Opalenicy przez oddziały powstańcze dowodzone przez Kazimierza Zenktelera. Akcja ta udaremniła dotarcie wojsk niemieckich do Poznania jadących z Berlina i Frankfurtu nad Odrą. Na początku stycznia 1919 roku kompania bukowska wyruszyła na front. Brała udział m. in. w walkach pod Zbąszyniem, Kargową, Wielkim i Małym Grójcem, Kopanicą, Wolsztynem.

2 stycznia 1919 roku Kazimierz Zenkteler został mianowany przez Dowództwo Główne Komendantem Okręgu Wojskowego V, w skład którego wchodziły powiaty: Międzyrzecz, Nowy Tomyśl, Babimost, Śmigiel, Kościan, Leszno. Do zadań Zenktelera jako dowódcy Okręgu Wojskowego należało dowodzenie wszystkimi oddziałami znajdującymi się w jego okręgu, organizowanie regularnego wojska z dotychczas powstałych formacji wojskowych oraz kierowanie obroną okręgu i operacjami odpowiedniego odłamka frontu.

Rozejm zawarty w Trewirze 16 lutego 1919 roku zawiesił działania zbrojne, a 15 marca 1919 roku Kazimierzowi Zenktelerowi powierzono funkcję komendanta etapu Okręgu Wojskowego II w Poznaniu. Jego zadania polegały m.in. zaopatrywaniu oddziałów w broń, amunicję, umundurowanie, nadzór nad drogami, liniami kolejowymi, łącznością, zakładaniem szpitali itd. 17 kwietnia 1919 roku został mianowany kapitanem. Po podporządkowaniu Armii Wielkopolskiej Naczelnemu Dowództwu w Warszawie powierzono Zenktelerowi dowództwo grupy zachodniej frontu zachodniego. Po przeformowaniu grupy zachodniej Zenkteler dowodził VII brygadą rezerwową już w stopniu majora.

W maju 1919 roku generał Sosnkowski zorganizował” armię rezerwową” , którą zasilił 155 pułk piechoty wchodzący wcześniej w skład VII brygady i ruszył na front wschodni. W ten sposób Kazimierz Zenkteler znalazł się na froncie wojny polsko-bolszewickiej.

W grudniu 1920 roku VII brygada została przemianowana na 23 dywizję piechoty, a Kazimierz Zenkteler dowodził nią mianowany podpułkownikiem. W sierpniu 1921 roku podpułkownik Kazimierz Zenkteler, dowódca 23-ej dywizji piechoty został przeniesiony na etat oficera piechoty z wcieleniem ewidencyjnym do 73 pułku piechoty ( były 155 pułk ).

Wyzwolone Poznańskie gorliwie wspierało plany i przedsięwzięcia wyzwoleńcze Polaków wszystkich ziem byłego zboru pruskiego. Szczególnie pomagano ludności śląskiej walczącej w trzech powstaniach. Formy pomocy były bardzo różnorodne – wysyłano wagony z żywnością i odzieżą, urządzano składki pieniężne, akcje opieki nad dziećmi górnośląskimi, które przybywały do Wielkopolski. Tutaj przeprowadzano szkolenie Górnoślązaków na obozach w Biedrusku pod Poznaniem. W te formy pomocy bardzo zaangażowany był także Kazimierz Zenkteler. Dnia 3 czerwca 1921 roku ( III Powstanie Śląskie ) został mianowany Naczelnym Wodzem Górnośląskich Sił Zbrojnych. Rząd polski ze względu na sytuację międzynarodową, która zaczęła się wyjaśniać na korzyść Polski dążył do likwidacji powstania. To zadanie przypadło Zenktelerowi. Dzięki umiejętnościom dowodzenia, sprawnej organizacji i bezwzględnemu egzekwowaniu rozkazów spełnił swe zadanie bardzo dobrze.

Rok 1921 był ostatnim przed przejściem podpułkownika do rezerwy. Zakończył się okres trudnych zadań, wytężonej pracy - okres najszczęśliwszy dla żołnierza z powołania jakim był Zenkteler.

Po przejściu do rezerwy Zenkteler osiadł na roli w dzierżawionym przez siebie majątku ziemskim w Mieściskach ( powiat szamotulski ). Po wrześniu 1939 roku był poszukiwany przez okupanta. Spotkał go los wielu Polaków - w grudniu został deportowany do Generalnej Guberni. Osiadł w Jędrzejowie na kielecczyźnie, gdzie spędził ostatnie lata swego życia. Zmarł w zapomnieniu 22 stycznia 1955 roku. Pochowany został na cmentarzu św. Trójcy w Jędrzejowie.

Pułkownik Kazimierz Zenkteler został odznaczony:

· Orderem Virtuti Militari V klasy
· Orderem Polonia Restituta
· Krzyżem Walecznych
· Legią Honorową

Społeczeństwo naszego miasta i gminy, znając Jego zasługi bezgraniczne oddanie sprawie Polski, postanowiło nadać w dniu 23 czerwca 1984 roku ówczesnej Szkole Podstawowej Nr 1 w Buku imię płk. Kazimierza Zenktelera jako postaci symbolizującej wielowiekową walkę Bukowian o wolność osobistą człowieka, jego niezależność narodową, walkę o niepodległą Polskę.